Maloba

This page is translated by the Maloba translation model. It has not been reviewed by a speaker. Read in French

Mbuma mpe balapolo

Oyo ezali kosala, oyo ezali kotikala ezali pasi

Mitángo nyonso oyo ezali na lokasa oyo euti na lapolo moko ya dati, oyo ezali na nse ya lokasa. Makambo oyo esalemaka na masini ezongaka lisusu na molɔngɔ ya makambo oyo ekoki kozongelama; bikateli ya bato ezalaka ntango nyonso ya solo: ekoki kosalelama soki boyokani kati na bato oyo batyaka elembo eleki ndelo oyo etyamá liboso, ya kolakisa soki te.

Makambo oyo esengeli kosala bamasini ya kosala na yango moko

Modèle de base contre modèle affiné, mpo na ba modèles mitano, na bokokanisi ya libándá : FLORES+ mpo na bobongoli (motuya oyo Meta abimisi emonisami na bozindo ya 0,24 point) mpe FLEURS mpo na mongongo.

Modèle de base contre modèle affiné (E01, E02, E09, E10)
NdakisaNdenge ya kosalaMobokoEsembolamiLisano ya komekaKotyelama motema
Whisper Small + QLoRAWER / CER—44,17 % / 18,95 %Komeka V3.2 kozanga bosɔtɔ, 1 797 biteni, botángi Coyo ekoki kosalelama
MMS 1B + adaptateurWER / CER—44,12 % / 16,26 %Teste moko; bokeseni na Whisper eyebani teoyo ekoki kosalelama
MMS 1B + adaptateurWER oyo etyami na molɔngɔ, FLEURS14,66 %22,48 %FLEURS ln_cd, 478 phrases lues : koyeba makambo mingi na likambo mokooyo ekoki kosalelama
Qwen2-VL 2B + QLoRABilembo ya sembo (CER)—88,7 % (11,3 %)50 bandakisa ya komeka; bosikisiki ya makasi 28 %oyo ekoki kosalelama
NLLB-Maloba-h1BLUE, komeka ya kati23,3732,00Maloba 79; p ≤ 0,001oyo ekoki kosalelama
NLLB-Maloba-h1BLEU, FLORES+15,4916,39Maloba 1 012; p ≤ 0,001oyo ekoki kosalelama
Llama 3.1 8B + QLoRAROUGE-L0,15210,2379964 bandakisa ya komekaoyo ekoki kosalelama

Ba modèles ya moboko ya Whisper mpe Qwen2-VL ezali kobimisa Lingala ya malamu te: motángo na yango ekokani na mosusu te. WER ya Whisper oyo emekamaki na sanza ya mwambe (46,4% na V2) ezwami na esika ya E09 oyo emekami lisusu na test ya kozanga bosɔtɔ.

Boyebi ya mongongo: motango ya maloba ya libunga na test sans fuiteSoki elembo ezali mokuse, ekozala malamu koleka. Motindo ya moke ezali 95% ya confidentialité, oyo etángami na bootstrap na ba enregistrements 19 ya ekzame: ba intervalles ya Whisper oyo ebongisami mpe ya MMS oyo ebongisami ekokani mingi, bokeseni kati na yango mibale emonisami te.
057114171228Whisper Small, moboko197,46 %MMS 1B, moboko58,21 %Whisper + QLoRA44,17 %MMS + adapteur44,12 %

Liziba : E09, botángi ya C oyo endimami · makambo

Talá makambo oyo ezali na graphique
NdakisaWER %Esika ya 95%
Whisper Small, moboko197,46182,35 – 211,17
MMS 1B, moboko58,2155,61 – 60,59
Whisper + QLoRA44,1740,71 – 47,78
MMS + adapteur44,1241,32 – 47,04
Boyebi ya mongongo: motángo ya ekomeli ya mabeNa likambo ya caractère, adaptateur MMS ezali kosala malamu koleka Whisper oyo ebongisami malamu: mabunga na yango ezali moke mpe makambo oyo ebimaka ezali polele.
0316192122Whisper Small, moboko104,32 %MMS 1B, moboko22,87 %Whisper + QLoRA18,95 %MMS + adapteur16,26 %

Liziba : E09, botángi ya C oyo endimami · makambo

Talá makambo oyo ezali na graphique
NdakisaCER %Esika ya 95%
Whisper Small, moboko104,3294,84 – 113,24
MMS 1B, moboko22,8721,39 – 24,25
Whisper + QLoRA18,9516,90 – 20,77
MMS + adapteur16,2614,91 – 17,59
Ntalo ya boyokani ya kokomaEkomeli moko, etalelami na ndenge misato: na esika ya ebandeli (A), na esika ya boyokani (B), mpe na bisika mibale ya boyokani (C). Bokeseni kati na A mpe C ezali ndambo ya libunga oyo euti na ndakisa te kasi na bokeseni ya ekomeli.

Whisper + QLoRA

016334965A elembo ya ebandeli47,45 %B libandela ya boyokani47,11 %C nyonso mibale ekokani44,17 %

MMS + adapteur

016334965A elembo ya ebandeli47,35 %B libandela ya boyokani44,84 %C nyonso mibale ekokani44,12 %

MMS 1B, moboko

016334965A elembo ya ebandeli61,03 %B libandela ya boyokani60,01 %C nyonso mibale ekokani58,21 %

Liziba : E09 · makambo

Talá makambo oyo ezali na graphique
NdakisaA elembo ya ebandeliB libandela ya boyokaniC nyonso mibale ekokani
Whisper + QLoRA47,45 %47,11 %44,17 %
MMS + adapteur47,35 %44,84 %44,12 %
MMS 1B, moboko61,03 %60,01 %58,21 %
Na maloba oyo batangi, moboko ya MMS etikali malamuFLEURS ezali lisano ya maloba ya kotanga, mosika na baradio mpe na ba guichets oyo projet esangisaki. Adapteur yango etaleli mingi maloba ya elanga: yango ezali mayele ya elanga, kasi ya kozonga nsima te.
0316394125Whisper Small, moboko116,15 %Whisper + QLoRA39,39 %MMS + adapteur22,48 %MMS 1B, moboko14,66 %

Liziba : E10, FLEURS ln_cd · makambo

Talá makambo oyo ezali na graphique
NdakisaWER oyo etyami na esika ya liboso %
Whisper Small, moboko116,15
Whisper + QLoRA39,39
MMS + adapteur22,48
MMS 1B, moboko14,66

E02 Baekzame ya statistiques mpe référence externe ya traduction

Bootstrap ekokani na milongo 1000, esembolami mpo na baekzamɛ mwambe. Esika ya ebandeli → h1 : +8,63 BLUE na +7,36 chrF na test ya kati, +0,91 BLUE mpe +1,78 chrF na FLORES+ (p ≤ 0,001 bisika nyonso). Passage h1 → h2 (4 700 paires ya masini ebakisami): lifuti moko te na test ya kati, bozongi ya monene na FLORES+: h2 eboyami. Reference Meta na FLORES devtest fra → lin : chrF++ 46,2 ebimisami, 46,44 emekama na CDS mpo na moboko, 48,31 mpo na h1.

Libongoli: Mbuma ya formasyo, eleko na elekoh1, epɛtolami na kati ya babalani 288 oyo bato babongoli, emati kino na eleko ya 4 mpe ekitaka lisusu: yango nde likambo oyo ebombami. h2, oyo ebakisi babalani 4 700 oyo esalemi na masini, ezali kokende liboso na oyo etali bandimbola na yango moko kasi ezali kozonga nsima na FLORES+: eboyamaki.
40506070chrFépoque12345h1 Mibali 288

Liziba : F04, courbes de validation · makambo

Talá makambo oyo ezali na graphique
Molɔngɔ́ElembochrF ya kondimisa
h1 — 288 paires humainesépoque 145,51
h1 — 288 paires humainesépoque 256,23
h1 — 288 paires humainesépoque 360,13
h1 — 288 paires humainesépoque 462,40
h1 — 288 paires humainesépoque 561,68
h2 — rejetépas 7560,64
h2 — rejetépas 15061,65
h2 — rejetépas 22564,31
h2 — rejetépas 30064,24
h2 — rejetépas 37563,86
Libongoli: Modèle de base contre modèle affinéMbano endimami na référence ya libándá, FLORES+, kasi kaka na lisano ya komeka ya projet te. Bootstrap ekokani na milongo 1000, esembolami mpo na baekzamɛ mwambe.

Test interne — 79 phrases

BLEU23,3732,00+8,63 · p ≤ 0,001chrF54,3861,74+7,36 · p ≤ 0,001Modèle de baseModèle affiné Maloba

FLORES+ devtest — 1 012 phrases

BLEU15,4916,39+0,90 · p ≤ 0,001chrF50,3152,09+1,78 · p ≤ 0,001Modèle de baseModèle affiné Maloba

Liziba : E02, tests statistiques

Talá makambo oyo ezali na graphique
Lisano ya komekaNdenge ya kosalaMobokoEsembolamiBokeseni
Test interne — 79 phrasesBLEU23,3732,00+8,63
Test interne — 79 phraseschrF54,3861,74+7,36
FLORES+ devtest — 1 012 phrasesBLEU15,4916,39+0,90
FLORES+ devtest — 1 012 phraseschrF50,3152,09+1,78

Kondimisa ya moto

Batatoli misato oyo balobaka lingala, mituna misato, mobeko ya motángo oyo etyamaki liboso ya kampanye. Ekateli ya bato ebele (2 na 3); bangonga ya Wilson na 95%; boyokani oyo emonisami na alpha ya Krippendorff, ndelo ya 0,60 oyo etyamaki liboso. Biyano ebombami na CDS na nkombo ya lokuta. Note ya méthodologie ya validation (PDF) (fenêtre ya sika)

Oyo emonisamaki (E03 kino E08)
Ekateli oyo ezwamakiMbumaKotyelama motema
Corpus (310 échantillons, 930 jugements)Sens préservé dans 96,5 % des cas ; 3 % seulement d'erreurs de fondelembo boyokani moke na malamu to ndambo
Lecture de documents (25 images)32 % parfaites, 92 % récupérablesoyo ekoki kosalelama accord suffisant (α 0,665)
Traduction (38 phrases)66 % correctes, 97 % récupérableselembo α 0,19 ; paire V1–V2 0,73
Reconnaissance vocale (25 segments)16 % parfaits, 100 % récupérableselembo α 0,26
Oyo ba validateurs misato bayanolaki, modèle na modèleEkateli ya bato ebele, bato mibale na kati ya bato misato. Kaka botángi ya mikanda nde ekokisaka ndelo ya boyokani ya 0,60 oyo etyamaki liboso ya kampanye: bilembo mosusu mibale ebimisami lokola bilembo.
graphes.series.Libongoli NLLB-h166 %32 %α 0,190 · indicatifgraphes.series.Mikanda Qwen2-VL32 %60 %α 0,665 · exploitablegraphes.series.Mongongo Whisper16 %84 %α 0,258 · indicatifEbongiMakambo mosusu ezali soloEbongi te

Liziba : E06, E07, E08

Talá makambo oyo ezali na graphique
Ekateli oyo ezwamakiMotángo ya basaliEbongiNa ndamboEbongi teBoyokani α
tradNllb38 phrases66 %32 %2 %0,190
docQwen25 images32 %60 %8 %0,665
voixWhisper25 segments16 %84 %0 %0,258
Boyokani kati na bavalide, campagne na campagneMotángo ya 0,60 etyamaki liboso ya kampanye. Kampanye moko kaka eleki yango: botángi ya mikanda. Boyokani ya makasi elingi koloba te ete makambo ezali mabe, kasi ete ndelo kati na malamu mpe ndambo malamu ezali ndenge moko te mpo na moto nyonso mingimingi mpo ete ekomeli ya lingala ezali ya kokangama te.
00,200,400,600,80Corpus ASR (E03)0,420Corpus OCR (E04)0,530Corpus ya LLM (E05)0,080Mongongo (E06)0,258Mikanda (E07)0,665Libongoli (E08)0,190

Liziba : E03 tii na E08

Talá makambo oyo ezali na graphique
KampanyeAlfa ya Krippendorff
Corpus ASR (E03)0,420
Corpus OCR (E04)0,530
Corpus ya LLM (E05)0,080
Mongongo (E06)0,258
Mikanda (E07)0,665
Libongoli (E08)0,190
Ekomamaki na mikanda

Bandelo mpo na kokanga lopango

  • 58,1 h ekomamaki mpe etalelamaki, na nse ya mokano ya sika ya 75 h mpe na nse ya katikati ya 80–100 h ya maloba ya référence.
  • Ekomeli ya lingala ezali ya kokangama te: bokeseni ezali pene na 5% ya WER na ba références.
  • Bokeseni kati na bakopi ya bato ezali 12%, yango nde bozindo oyo bamekaki.
  • Boyokani kati na bato oyo batambwisaka mosala etikali na nse ya 0,60 oyo etyamaki liboso ya basanza: mitángo ebimisami kaka mpo na kolakisa.
  • Masano ya komeka ezali na bakasɛti 19, bililingi 50 mpe maloba 79.
  • Motángo ya balobi ya polele ya V3.2 eyebani te.
  • Botali ya moto ya Llama 3.1 esalemaki te: mbongo epesamaki mpo na kobongola.
Ekomamaki na mikanda

Biloko oyo esalemi, longola oyo ekomamaki na makomi

  • Makomi ya Voice-a-thon Kolɔngɔnɔ ya nzoto: 11 Ba enregistrements, ngonga ya koloba ebimisami te.
  • Pene na 150 h ya bansinga ya magnétique ya Radio Rurale, ezanga numérique.
  • Corpus ekomi SIL Congo: 22 mikanda, 1 008 nkasa, oyo basalelaka mpo na kotánga mikanda mpe bapesaka yango te lokola makomi oyo balandaka.
  • 1 282 Banzela ya OCR oyo eyokanisami, ebombami na libándá ya lisano ya masano oyo ebimisami.

Balapolo yakotalela

Ba évaluations E01 tii na E10, oyo ezwamaki na 29 sánzá ya libwa 2026. Baversions pseudonymisées : eyano moko te ya nominale ya validateur. Index ya ba évaluations (PDF) (fenêtre ya sika)

Makambo ya kotalela
Réf.Kosala bolukilukiMasano mpe mosalaMbuma ya libosolibosoKotyelama motemaLapoloMbongo ya ebende
E01Mesures automatiques des modèles
Automatique · Définitif ; WER ASR complété par E09
Tests internes ; FLORES+ROUGE-L 0,2379 ; CER OCR 11,3 % ; BLEU 32,00exploitablePDF (fenêtre ya sika)—
E02Tests statistiques et référence externe de la traduction
Automatique · Définitif
Test interne (79) ; FLORES+ devtest (1 012)+8,63 BLEU et +0,91 sur FLORES+ (p ≤ 0,001) ; chrF++ de la base 46,44 contre 46,2 publié par MetaexploitablePDF (fenêtre ya sika)—
E03Validation humaine du corpus ASR
Humaine, volet 1 · Accord faible (α 0,25 à 0,42)
88 segments43 à 44 % correct ; 97 à 100 % correct ou partielindicatifPDF (fenêtre ya sika)1
E04Validation humaine du corpus OCR
Humaine, volet 1 · Accord faible (α 0,49 à 0,53)
91 imagesTest : 84 % correct ; 96 % correct ou partielindicatifPDF (fenêtre ya sika)1
E05Validation humaine du corpus LLM
Humaine, volet 1 · Accord faible (α 0,08)
131 exemplesTest : 58 % correct ; 98 % correct ou partielindicatifPDF (fenêtre ya sika)1
E06Évaluation humaine de Whisper affiné
Humaine, volet 2 · Indicatif (α 0,26)
25 segments du test16 % correct ; 100 % correct ou partielindicatifPDF (fenêtre ya sika)1
E07Évaluation humaine de Qwen2-VL affiné
Humaine, volet 2 · Exploitable (α 0,665)
25 images du test32 % correct ; 92 % correct ou partielexploitablePDF (fenêtre ya sika)1
E08Évaluation humaine de NLLB-Maloba-h1
Humaine, volet 2 · Indicatif (α 0,19 ; paire V1–V2 0,73)
38 phrases du test66 % correct ; 97 % correct ou partielindicatifPDF (fenêtre ya sika)1
E09Remesure ASR sans fuite (V3.2)
Automatique · Définitif
Test V3.2 (1 797 segments, 19 enregistrements)WER 44,12 % (MMS affiné) et 44,17 % (Whisper affiné) ; CER 16,26 % et 18,95 %exploitablePDF (fenêtre ya sika)10
E10MMS affiné : FLEURS et évaluation humaine
Automatique et humaine · FLEURS définitif ; humain en cours
FLEURS (478 phrases) ; 25 segments × 2 modèlesFLEURS : WER 22,48 % (MMS d'origine 14,66 %) : spécialisation de domaineindicatifPDF (fenêtre ya sika)5

Balapolo yakosala ngalasisi

Entraînements F01 à F05 : données, configuration complète, courbes, point retenu, résultat officiel, défauts connus. Index ya mateya (PDF) (fenêtre ya sika)

Formasyo
Réf.NdakisaMayele ya kosalaMakamboMbuma ya LetaLapoloMbongo ya ebende
F01Llama 3.1 8B Instruct, QLoRAQLoRA, rang 165 700 exemples Alpaca, 5 registresROUGE-L 0,2379 (base 0,1521)PDF (fenêtre ya sika)2
F02Whisper Small, QLoRAQLoRA 4 bits NF4, rang 32train V2, augmentation figéeWER 44,17 % sur V3.2 (E09)PDF (fenêtre ya sika)3
F03Qwen2-VL 2B Instruct, QLoRAQLoRA, rang 32, 4 jetons ajoutés417 exemples image–texte88,7 % au caractère (CER 11,3 %)PDF (fenêtre ya sika)2
F04NLLB-200 distilled 1.3B, affinage completAffinage complet288 paires humainesBLEU 32,00 ; FLORES+ 16,39PDF (fenêtre ya sika)14
F05MMS 1B, adaptateur de langueAdaptateur de langue, 0,23 % des paramètrestrain V3.2, 47,79 hWER 44,12 %, CER 16,26 % sur V3.2PDF (fenêtre ya sika)4

Ba livrables ya boyokani (L3, L4, L5) etyamaka te na site oyo.

Biloko mpe bazulunalo

Yango ebimisaki mbuma nyonso: ba journaux ya misala, ba scores ya makasi, ba courbes d'entraînement, ba extraits de publication mpe biyano ya ba validateurs. Biyano bizali na bankombo ya lokuta: bankombo to ba coordonnées ya moto moko te epesami.

E03Validation humaine du corpus ASR1 pièce
E04Validation humaine du corpus OCR1 pièce
E05Validation humaine du corpus LLM1 pièce
E06Évaluation humaine de Whisper affiné1 pièce
E07Évaluation humaine de Qwen2-VL affiné1 pièce
E08Évaluation humaine de NLLB-Maloba-h11 pièce
E09Remesure ASR sans fuite (V3.2)10 pièces
E10MMS affiné : FLEURS et évaluation humaine5 pièces
F01Llama 3.1 8B Instruct, QLoRA2 pièces
F02Whisper Small, QLoRA3 pièces
F03Qwen2-VL 2B Instruct, QLoRA2 pièces
F04NLLB-200 distilled 1.3B, affinage complet14 pièces
F05MMS 1B, adaptateur de langue4 pièces